Moeders vaker gedaagd door justitie

Verscheen tevens in:

• Dagblad van het Noorden, voorpagina 9 maart 2009

Het aantal rechtszaken over het niet nakomen van de afspraken over het ouderschap van gescheiden kinderen, gaat de komende tijd flink stijgen. Dat zeggen familierechtdeskundigen, de kinderbescherming en belangengroepen voor gescheiden ouders. Zij komen tot die conclusie na rechtszaken waarbij moeders tot taakstraffen zijn veroordeeld omdat zij de omgangsregeling van hun kinderen met de vader frustreerden.

De afgelopen weken hebben naar verluid al zeventien mannen aangifte gedaan. Tot nu toe klaagden vaders vaak dat zij met lege handen stonden als moeders de afspraken over de kinderen niet nakwamen.

Volgens de wet behouden zowel de vader als moeder het ouderschap over hun kinderen. In de praktijk werd het verblijf echter meestal toegewezen aan de moeder. Als moeders kwaad wilden, konden zij tot nu toe de omgangsregeling belemmeren. Aangiftes van vader werden door het openbaar ministerie vaak niet in behandeling genomen. De kinderbescherming denkt dat de rechtszaken een preventieve werking kunnen hebben. Zij erkennen dat vaders tot nu toe vaak aan het kortste eind trokken wanneer moeders de boel frustreerden. “Nu er jurisprudentie is, gaan we er van uit dat vaders vaker aangifte zullen doen”, zegt een woordvoerder van de kinderbescherming.

Bestuurslid Paul de Gier van de vereniging van Familierecht Advocaten Scheidingsbemiddelaars (FAS) verwacht dat veel meer aangiften zullen volgen. “Gescheiden vaders zoeken naar mogelijkheden voor samenzijn met hun kinderen. Het is bijzonder dat nu twee keer een taakstraf aan moeders is opgelegd.”

Volgens het parket generaal van het openbaar ministerie zijn vorig jaar tweehonderd aangiftes gedaan wegens onttrekking aan de ouderlijke macht. 120 keer door een man en 80 keer door een vrouw. Hoeveel daarvan in rechtszaken zijn uitgemond is niet duidelijk.

Ik ben mijn kinderen nooit vergeten

Zijn oudste dochter van 11 jaar kwam nooit meer bij hem, nadat ze na een weekend door haar moeder werd teruggeroepen. Dat was vijf jaar geleden. Zijn andere kinderen, nu vijftien en elf jaar, bezochten hem nog wel een tijdje. Eén avond per week, eens in de veertien dagen in het weekeinde en in de helft van de vakanties. Maar een krap half jaar later was ook dat afgelopen. Daarom heeft vader Ben onlangs de ultieme maatregel genomen: aangifte tegen zijn ex-vrouw wegens onttrekking aan het vaderschap. Juist nu een ouderschapsplan verplicht is bij scheiding, zal het aantal aangiftes in verband met onttrekking toenemen, verwachten scheidingsdeskundigen en belangengroepen.

Oude regeling

Het ouderschapsplan is gunstig voor kinderen als beide ouders dit kunnen overeenkomen, menen scheidingsdeskundigen. Maar de sancties als éen van beiden zich er niet aan houdt zijn onvoldoende, zegt Fred Schonewille, docent en onderzoeker echtscheidingsrecht aan de Universiteit van Utrecht en tevens echtscheidingsbemiddelaar. In de vorige regeling kon de benadeelde partij, meestal de vader, binnen zes weken een beroep doen op een civiele rechter. Daarvoor moest hij dan eerst wel een dure advocaat in de arm nemen.

Nieuwe regeling: een ommekeer

Schonewille vindt dat dit zonder advocaat moet kunnen. “In dit soort zaken helpt alleen een lik-op-stuk beleid, het heeft geen effect als een zaak na zes weken nóg eens voor de rechter komt”. Daarom snapt hij wel dat veel vaders nu blij zijn met de mogelijkheid aangifte te doen bij justitie. Hij denkt dat de drie recente strafzaken een ommekeer betekenen. “Andere moeders worden nu meteen door hun advocaat of mediator gewaarschuwd. Dat heeft een afschrikwekkend effect.”

Volgens Fred Schonewille heeft het openbaar ministerie de aangiften lange tijd niet serieus genomen. Kinderen zijn beter af met hun moeder, werd gedacht. Liever een ouder niét zien, dan constante ruzie tussen twee ouders. Men komt er steeds meer achter dat kinderen béide ouders nodig hebben. “Ouders moeten inzien dat ze als partner zijn gescheiden en niet als ouder”.

Daarmee is vader Ben het helemaal eens. Zélf je ex voor de rechter dagen zou ten koste zijn gegaan van de kinderen. “Het zou van mij een boze vader hebben gemaakt en handen vol geld hebben gekost”.

Ouderschapsplan

Ouders die gaan scheiden zijn vanaf 1 maart verplicht een ouderschapsplan op te stellen. Daarin maken ze afspraken over de opvoeding van hun kinderen, zoals bijvoorbeeld waar de kinderen zijn in vakanties, waar en wanneer ze Kerstmis vieren en wie van de ouders beslist over kledingkeuze.

Het ouderschapsplan maakt deel uit van scheiden, ook voor ouders die hun partnerschap of samenlevingsvorm schriftelijk hebben vastgelegd, bijvoorbeeld met hulp van een notaris. Als ouders dat nog niet hebben, moeten ze alsnog om de tafel. Die regeling zorgt er voor, dat ouders na scheiding gezamenlijk verantwoordelijk blijven voor de kinderen. Ook het burgerlijk wetboek streeft naar de normen en waarden van Kind in de knel, al is de tekst van de wet nog gatenkaas voor kinderen waarvan de ouders ongehuwd samenwonend zijn.

Labels: Handhaving, Jongerenrecht