Vervangende toestemming voor erkenning vader zorg

Stel je wordt ongehuwd vader of je bent het inmiddels. Als vader wil je de ouderlijke macht, maar de moeder wil dat niet. Wanhoop niet, de rechter kan je helpen erkenning te krijgen voor je vaderlijke gezag. Ook als je niet (meer) samenwoont met de moeder. Wel moet er aan enkele voorwaarden worden voldaan:

1. Je moet de verwekker van het kind zijn.
2. Er moet een liefdesrelatie zijn geweest tussen jou en de moeder.
3. Als vader moet je je kind niet lange tijd links hebben laten liggen. Je moet voor je kind hebben gezorgd, als je daarvoor de mogelijkheid had. Als je als vader buitenspel bent gezet en je kreeg niet de kans om voor je kind te zorgen, dan geeft de duur van jouw zorg niet de doorslag.

De hoge Raad heeft op 16 februari 2001 een belangrijke uitspraak gedaan. Het uitgangspunt is nu dat óveral in nederland de vader-kind relatie een rechtsgeldige familieband is. Je mag er op rekenen dat het belang van de vaderzorg voor het kind bij elke rechtbank zwaar weegt. Wordt je bij een achterstallige regionale rechtbank getard, aarzel niet om jouw recht te halen bij een gerechtshof.

Uit onderzoek van de laatste jaren blijkt dat typisch vaderlijke eigenschappen in de opvoeding niet gemist kunnen worden. Kinderen die opgroeien zonder vader of met een vader zonder gezag ondervinden allerlei problemen, statistisch gezien leven ze korter. Zij hebben een grotere kans op armoede, doen het slechter op school, presteren later op hun werk niet naar wat hun genen waard zijn en brengen ook nog eens minder belastinggeld op. Logisch dus dat de huidige minister van financiën wegen zoekt om vaders en kindindeknel te steunen om net als de hoge Raad iets beters te bedenken dan wat de tweedekamer in de negentiger jaren heeft gepresteerd voor zogenoemde 'kalsbeek' babies.

Het verzoek om de ouderlijke macht moet je doen aan de rechtbank in de regio waar je kind woont. Meestal vraagt de rechter niet om bewijsmateriaal dat jij de verwekker van het kind bent, dus DNA onderzoek en zo zal niet nodig zijn. Vooral moet je bewijzen hebben dat je daadwerkelijk voor je kind kan zorgen. Het is niet handig als jij de enige bent die dit voor de rechtbank naar voren brengt. Vraag aan je buren, vrienden of familieleden of zij in een brief willen schrijven hoe goed jij hebt gezorgd voor je kind. Voor het geval je kind nog niet is geboren, gaat het om de vraag hoe goed je in staat bent om te zorgen. Doe die brieven als bijlage bij je verzoekschrift. Tip: Zend ook de uitspraak van de hoge Raad van 16 februari 2001 mee als bijlage.

Vraag tegelijk met de erkenning om de schriftelijke vaststelling van je vaderlijke gezag, het scheelt kosten als je dat in hetzelfde verzoekschrift doet. Mocht de moeder het niet eens zijn met een plan voor gezinsleven, stel haar dan een regeling van co-ouderschap voor. Mocht het overleg moeizaam verlopen, overweeg dan een 'mediator' voor bemiddeling in de arm te nemen. Weigert de moeder jou het contact met je kind, vraag dan aan de rechter om vaststelling van de door jou voorgestelde co-ouderschapsregeling. Voor de handhaving van de co-ouderschapsregeling is nodig dat het vaststellingsbesluit van de rechter duidelijk en beknopt is (het moet in eenvoudige woorden geschreven zijn en passen op éen A4, dit blijkt in de praktijk nodig wanneer onverhoopt de politie moet worden ingeschakeld voor de naleving). Zie verder… Co-ouderschapsregeling én naleving regelen in één rechtszaak.

Een vader is voor het hele leven

Als de moeder níet de nederlandse nationaliteit heeft en jij hebt die wél, probeer dan de erkenning te regelen vòor de geboorte. Dan wordt je kind nederlander en dat helpt om het zoveel als mogelijk te vrijwaren van etnische conflicten.

De rechtbank rekent voor de behandeling van een verzoekschrift € 192. Het verzoekschrift moet via een advocaat worden ingediend, ook daaraan zijn kosten verbonden. Let op bij het inhuren van een advocaat, dat deze de zaak niet vertraagt of duur maakt. Als je niet rijk bent, kun je bij de raad voor de rechtsbijstand subsidie aanvragen voor advocaat en rechtbank kosten. Voor vaders wordt meestal voorgesteld de subsidie te berekenen aan de hand van belastinggegevens. Tip: vaak loont het om een formulier van de raad voor de rechtsbijstand in te vullen over je persoonlijke bijzondere financiële omstandigheden, dit kan honderden euro's besparingen opleveren.

Na het indienen van het verzoek moet je verschijnen voor de rechter. Bedenk alle goede argumenten en oefen van te voren je pleidooi. Er zijn meer vaders die met succes zélf voor hun kind en vaderschap opkomen.

Gelijk gezag bij geboorte

De erkenning kan tot gevolg hebben dat kinder-alimentatie verschuldigd is. De hoogte hiervan is afhankelijk van je inkomen, de belastingdienst heeft een kleine tegemoetkoming. In de praktijk werkt het erkennen als tegelijk het regelmatige samenzijn van vader en kind (co-ouderschap) geregeld wordt. Verbetering van de jurisprudentie is nodig zodat de vader Gelijk gezag na de geboorte krijgt, net als in bijvoorbeeld België. Als vader een normále rechtspositie krijgt zoals het verdrag van de europese rechten van de mens voorschrijft, is dit een enorme stimulans voor de ontwikkeling en het levenslange welzijn van het kind. Dan kan nederland na de huidige crisis weer verder in de vaart der volkeren zoals de verenigde naties het bedoeld hebben (lees verder het VN kinderrechtenverdrag over de rechtspositie voor vaders die zij verdienen).

Vergeet niet aan de redactie te melden wat je samen met de moeder besloten hebt en of is gelukt wat jij als vader wenst.

Hulpmiddelen:

• Model verzoekschrift erkenning en gezag. Vul de gegevens <tussen haakjes> in naar je eigen situatie
• Voorbeeld klassieke co-ouderschapsregeling, naar believen aan te passen

Lees verder…

• Uitspraak Hoge Raad anno 16 feb 2001 over toestemming voor erkenning dat een kind twee ouders heeft
• 'Discussie afstammingsrecht' tweede kamer 1996
• Madonna's succes tegen abortus

Bert Kerkhof en Nico Mul ijveren voor de rechten van vaders in álle regio's van nederland, óok in de traditionele gebieden.